عده

1- دخول در فرج بعد از عقد چه انزال باشد و چه انزال نباشد سبب عده برای زن می شود .
2- حد دخول در فرج داخل کردن حداقل به اندازه حشفه و سر آلت تناسلی مرد است .
3- دخول در مقعد و پشت احکام دخول در فرج را ندارد و سبب جنابت نمی شود و ناقض صوم نیست و سبب عده هم نمی شود .
4- بعد از عقد اگر دخول نباشد اما به نحوی منی مرد به رحم زن برسد سبب عده می شود
5- زنی که دخول به او نشده و آب مرد هم به رحمش نرسیده عده ندارد .
6- صغیره یعنی کسی که نه سالش تمام نشده و حیض هم ندیده و یائسه یعنی کسی که اصلا حیض نمی بیند ولو در سن حیض دیدن باشد یا در سنی است که خونش حکم حیض ندارد که از آن تعبیر می کنیم به سن یائسگی ، عده ندارد .
7- مقطوع الذکر یعنی کسی که آلت تناسلی او را بریده اند اگر حشفه و سر آلتش را بریده اند بدون انزل عده ندارد و اگر مقداری از حشفه موجود است و آن را داخل کند سبب عده برای زن می شود و در هر صورت اگر منی مرد به رحم زن برسد زن باید عده بگیرد .
8- خصی یعنی کسی که بیضه هایش را بریده اند اگر منی و لذت ندارد ، دخول او سبب عده برای زن نمی شود. و اگر منی داشته باشد و آن را به رحم زن برساند یا دخول با لذت انجام دهد مثل غیر خصی است و فقط دو بیضه که دخیل در حکم نیست را ندارد و سبب عده برای زن می شود .

9- با توجه به اینکه دخول ولو انزال هم نباشد سبب عده می شود . ادخال ذکر بچه نابالغ به فرج به اندازه حشفه اگر با عقد صحیح باشد سبب عده می شود .
10- مسترابه و در حکم آن کسی هست که صغیره و یائسه نیست و در سه ماه یک بار حیض نمی بیند و کسی که تردید در یائسگی خودش دارد ، عده همه اینها سه ماه است . بنابراین اگر بعد از طلاق زن سه ماه کامل حیض نبیند عده اش تمام شده ولو بار اولش بوده این گونه شده . اما اگر قبل از سه ماه حیض ببیند باید عده سه حیض را بگیرد مگر اینکه دوباره مسترابه شود و سه ماه کامل حیض نبیند که همان سه ماه انتهای عده او است .
11- کسی که در ماه بیش از یک حیض ببیند اضافه بیش از یک حیض برای عده حساب نمی شود و باید ماهی همان یک حیض را حساب کند و سه ماه با حداقل یک حیض را عده بگیرد .
12- زنا عده ندارد اعم از اینکه زن حامله باشد یا نباشد و با عقد صحیح تمام استمتائات از جمله دخول حتی به حامله از زنا ، بدون نگه داشتن عده جائز است .
13- در وطی به شبهه اعم از اینکه شبه در صحت عقد باشد یا بعدا بفهمند که عقد باطل بوده یا اشتباه در زوجه رخ دهد اگر چه زنا نیست اما چون ادله عده فقط مربوط به طلاق یا انقضای مدت متعه یا بحث کنیز است و این موارد هیچ یک از اینها نیست حکم به برائت و عدم عده می شود
14- در لقاح مصنوعی اگر نطفه مرد به رحم زنش که از عقد صحیح دارد منتقل شود چون ایصال منی به رحم او رخ داده عده وجود دارد اما وقتی نطفه به رحمی زنی غیر از همسرش منتقل شود چون جزء طلاق و انقضای مدت متعه و کنیز نیست و دلیل خاصی هم در مساله نداریم حکم به برائت و عدم عده می شود .
15- عده وفات چه در عقد دائم و در متعه و چه در مدخوله و غیر مدخوله و چه در صغیره و یائسه ، چهار ماه و ده روز است .
16- حداد که ترک مطلق زینت است در عده وفات بر زن واجب است .
17- با توجه به صریح روایات دلیل عده وفات از زمان رسیدن خبر ، لزوم حداد که همان ترک زینت توسط زن است ، می باشد . اگر حداد ممکن باشد و زن از زینت استفاده کرده باشد باید از روز که خبر مرگ را می شنود چهار ماه و ده روز عده نگه دارد و ترک زینت کند .اما اگر در فرضی حداد ممکن نباشد مثل اینکه زن مضطر است به زینت و الا کشته می شود. یا اینکه از روز وفات حداد و ترک زینت قهری گرفته باشد مثل اینکه زنی است که سالهاست از هیچ زینتی استفاده نکرده است ، با توجه به اینکه در حداد اصلا نیت شرط نیست و به هر نیت ترک زینت کند حداد حاصل شده است ، دلیلی برای گرفتن حداد مجدد و عده وجود ندارد . و نگه داشتن عده چهار ماه و ده روز از زمان وفات کفایت می کند . در هر فرضی هم که حداد دیگر موضوع نداشته باشد عده از زمان فوت کفایت می کند .
18- در عده وفات خروج زن از منزل و حتی جابه جایی منزل اشکال ندارد و فقط شب را تا به صبح بیرون از خانه نماند .
19- عده متعه فقط در زن مدخوله ای که صغیره و یائسه نباشد وجود دارد و اگر زن تا یک ماه و نیم یا چهل و پنج روز ( فرقی نمی کند ) خون ندید همان گذشت این زمان کفایت می کند بر عده اش و اگر تا قبل از این زمان حیض دید ، عده اش با اتمام این حیض تمام می شود .
20- عده امه : عده کنیز در طلاق دو حیض یا 45 روز است و در وفات همان چهار ماه و ده روز است فقط حداد و ترک زینت ندارد
21- عده ارتداد : اگر مردی مرتد شود زن او باید عده وفات که چهار ماه و ده روز است را بگیرد
22- اگر زن ذمیه که اهل کتاب است ، اعم از حره یا کنیز و همچنین زن مشرکه مسلمان شود عده او عده طلاق زن حره مسلمه سه حیض یا سه ماه است و اگر از شوهرشان جدا شوند و مسلمان شوند باز عده حره مسلمه را دارند و اگر ذمیه که اهل کتاب است صرفا جدا شود و مسلمان نشود عده کنیز که دو حیض یا 45 روز را دارد . و اگر ذمیه شوهرش فوت کند عده او مثل کنیز در وفات شوهرش است یعنی چهار ماه و ده روز است و فقط حداد و ترک زینت ندارد .